Trong đó, Công ty cổ phần Điện lực Khánh Hoà dù hoạt động trong một cơ chế đặc thù, có những khó khăn nhất định trong công tác đầu tư, cũng đã nỗ lực để người dân các xã đảo có điện sử dụng, góp phần nâng cao đời sống và phát triển kinh tế tại địa phương. Vừa qua, phóng viên chúng tôi đã có chuyến công tác tại khu biển đảo Bích Đầm, phường Vĩnh nguyên, Nha Trang, tỉnh Khánh Hoà để tìm hiểu thêm về công tác đảm bảo điện tại đây.
Đoàn chúng tôi gồm 6 người, ngồi trên chiếc tàu hạng nhẹ lướt qua những đợt sóng, với không khí trong lành của biển cả, nhìn quang cảnh chung quanh, những đàn cá bay lượn trên mặt biển. Sau hơn 1 tiếng đồng hồ vượt trên 17 km đường biển nhìn từ xa vào thấy những mái nhà nhỏ hiện rõ dần và đoàn chúng tôi đã đến đảo Bích Đầm, một xóm nhà nằm kề sát bờ núi của đảo. Chúng tôi lên bờ đi qua các đoạn đường quanh co để về trạm vận hành Diesel, cụm máy này chỉ có công suất là 165 KVA do UBND tỉnh Khánh Hòa lắp đặt và bàn giao cho Công ty CP Điện lực Khánh Hòa quản lý vận hành vào tháng 11/2009 để cung cấp điện cho nhân dân tại biển đảo. Biển đảo Bích Đầm, có diện tích khoảng 10ha, thuộc phường Vĩnh Nguyên, Nha Trang, tỉnh Khánh Hoà, có hơn 900 người dân sinh sống, hiện có 142 hộ đang sử dụng điện, theo lịch cấp điện 04 giờ trong mỗi ngày (từ 06h00 đến 21h00); tuy thời gian cấp điện rất ít nhưng nhân dân vùng đảo này đã có những đổi thay, khởi sắc rất nhiều so với trước đây.
Gặp ông Nguyễn Trọng Cường - Phó Giám đốc Điện lực Vĩnh Nguyên - Công ty CP Điện lực Khánh Hòa, chúng tôi được biết: Sau khi nhận cụm máy Diesel của UBND tỉnh Khánh Hòa từ tháng 11/ 2009, lãnh đạo Công ty đã giao trách nhiệm quản lý vận hành cung cấp điện cho Điện lực Vĩnh Nguyên. Một tổ gồm 03 người vừa vận hành máy vừa quản lý đường dây để cung cấp điện cho nhân dân tại biển đảo được thành lập. Tuy là một địa hình rất nhỏ phức tạp, nhưng để có điện cho người dân trên biển đảo sử dụng trong lúc này rất là quan trọng. Tập thể CBCNV Điện lực Vĩnh Nguyên chúng tôi đã nỗ lực vượt mọi khó khăn nhất là những ngày tháng mưa gió lớn anh em đã khắc phục bằng mọi cách để vận hành cung cấp điện cho nhân dân…
Ngoài việc cấp điện theo lịch thường kỳ, các ngày lễ đã được Điện lực Vĩnh Nguyên tăng cường phát điện thêm giờ để phục vụ cho địa phương, đặc biệt, tết Nhâm Thìn (2012) vừa qua lãnh đạo Điện lực Vĩnh Nguyên đã cấp điện đến 0giờ30 để người dân vui vẽ đón giao thừa.
Ông Nguyễn Hòa - tổ trưởng tổ dân phố đảo Bích Đầm, phường Vĩnh Nguyên, Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa cho hay: “ Trước đây, ở ngoài đảo này không có tí điện cho nên các sinh hoạt của người dân rất thiếu thốn. Giờ đã có điện tuy chỉ có 4 tiếng về đêm, nhưng đã làm cho nhân dân rất phấn khởi. Nhiều nhà sắm ti vi xem biết được nhiều thông tin, các cháu học hành tốt hơn nhiều, mọi sinh hoạt tại đảo đều thay đổi.”
Với sự phát triển của người dân tại đảo Bích Đầm cũng như các ngành nghề khác tại địa phương, đặc biệt an ninh quốc phòng tại vùng hải đảo. người dân rất mong muốn có điện lưới Quốc gia được sớm nhất để phát triển kinh tế xã hội.
Trong năm 2011, điện thương phẩm tại đảo Bích Đầm tăng hơn 16% so với năm 2010 nên đời sống của nhân dân trên biển đảo Bích Đầm hiện nay được nâng cao. Các hộ đã được cấp điện theo nguồn Diesel tại đảo Bích Đầm nói riêng và các đảo khác nói chung tại tỉnh Khánh Hòa, được trả tiền theo giá quy định của Chính phủ. Việc cung cấp điện cho các vủng biển đảo tại tỉnh Khánh Hòa trung bình hằng năm ngành điện phải bù lỗ trên 2 tỷ đồng, do chênh lệch giữa giá nhiên liệu và giá bán điện.
Ông Nguyễn Thanh Lâm – Giám đốc Công ty CP Điện lực Khánh Hoà cho biết: “Qua thời gian 5 năm hoạt động theo mô hình Công ty Cổ phần là đơn vị chịu trách nhiệm sản xuất và cung ứng điện trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa, hàng năm Công ty cần một lượng tiền vốn không nhỏ để đầu tư cơ sở hạ tầng đảm bảo cấp điện phục vụ sự phát triển kinh tế xã hội, an ninh quốc phòng của tỉnh. Đặc biệt là cấp điện cho khu vực nông thôn, hải đảo và các dự án tại các khu kinh tế trọng điểm. Tuy nhiên, là một Công ty Cổ phần nên rất khó tiếp cận với các nguồn vốn vay ưu đãi ở trong nước và quốc tế;. Hiện nay 51% vốn điều lệ của Công ty do EVN nắm giữ do đó Công ty cũng chịu sự chỉ đạo của Chính phủ không được đầu tư ra những lĩnh vực khác ngoài lĩnh vực điện quá 30% vốn điều lệ, trong khi lợi nhuận từ sản xuất điện bị khống chế do giá đầu vào và đầu ra đều do Nhà nước qui định. Điều này dẫn đến Công ty rất khó khăn trong việc mở rộng kinh doanh các ngành nghề khác để tìm kiếm thêm lợi nhuận cho Doanh nghiệp và tăng cổ tức cho cổ đông; vì vậy cần có cơ chế riêng để Công ty có thể mở rộng trong lĩnh vực kinh doanh”.
Để đáp ứng nhu cầu sử dụng điện của nhân dân tại các biển đảo và nhận thức được ý nghĩa chính trị quan trọng trong công tác cấp điện, đảm bảo an ninh quốc phòng vùng hải đảo và biên giới trên biển của Tổ quốc, cho nên hiện nay Công ty đang có kế hoạch kéo điện lưới quốc gia đến các địa bàn. Dù sẽ gặp nhiều khó khăn cũng như kinh phí đầu tư lớn, nhưng với ý nghĩa chính trị quan trọng của công tác cấp điện biển đảo, đơn vị sẽ quyết tâm thực hiện, góp phần nâng cao đời sống người dân, đảm bảo an ninh quốc phòng vùng biển đảo của Tổ quốc./.